Buikpijn, krampen, een opgeblazen gevoel en steeds moeten opletten wat je eet. De ene dag heb je diarree, de andere dag juist verstopping. Misschien zijn er onderzoeken gedaan, maar is er geen duidelijke lichamelijke afwijking gevonden.

Dat betekent niet dat je klachten niet echt zijn. Het prikkelbare-darmsyndroom, vaak afgekort tot PDS, kan veel invloed hebben op je dagelijks leven.

Wat is het prikkelbare-darmsyndroom?

PDS is een aandoening waarbij je regelmatig buikpijn hebt in combinatie met problemen met je ontlasting. Je kunt last hebben van diarree, verstopping of een afwisseling van beide.

Bij onderzoek worden meestal geen zichtbare beschadigingen of ontstekingen in de darmen gevonden. Toch kunnen de klachten ernstig en langdurig zijn.

De precieze oorzaak van PDS is niet bekend. Waarschijnlijk spelen meerdere factoren tegelijk een rol, zoals:

• een verhoogde gevoeligheid van de darmen;
• veranderingen in de beweging van de darmen;
• voeding;
• stress en spanning;
• hormonen;
• een eerdere darminfectie;
• de communicatie tussen de hersenen en de darmen.

Niet iedereen met PDS reageert hetzelfde. Wat bij de ene persoon klachten veroorzaakt, hoeft bij iemand anders geen probleem te zijn.

Welke klachten komen vaak voor bij PDS?

De klachten kunnen per persoon en per periode verschillen. Veelvoorkomende klachten zijn:

• buikpijn of buikkrampen;
• een opgeblazen gevoel;
• winderigheid;
• diarree;
• verstopping;
• een wisselend ontlastingspatroon;
• plotselinge aandrang;
• het gevoel dat de ontlasting niet volledig komt;
• misselijkheid;
• vermoeidheid.

Sommige mensen hebben dagelijks klachten. Anderen ervaren vooral klachten tijdens drukke periodes, na bepaalde maaltijden of rondom hormonale veranderingen.

Wat is de hersen-darm-as?

Je hersenen en darmen communiceren voortdurend met elkaar. Deze verbinding wordt ook wel de hersen-darm-asgenoemd.

Signalen worden in beide richtingen doorgegeven. Je hersenen kunnen invloed hebben op de beweging en gevoeligheid van je darmen. Andersom kunnen signalen vanuit je darmen invloed hebben op hoe je je voelt.

Bij PDS lijkt deze communicatie gevoeliger of anders te verlopen. Normale bewegingen of prikkels in de darmen kunnen daardoor eerder als pijnlijk of onaangenaam worden ervaren.

PDS zit dus niet “tussen je oren”. De klachten zijn lichamelijk en echt, maar de samenwerking tussen hersenen, zenuwstelsel en darmen kan wel een rol spelen.

Heeft PDS met stress te maken?

Stress is niet automatisch de oorzaak van PDS. Wel kunnen spanning en langdurige belasting de klachten versterken.

Wanneer je gespannen bent, verandert er van alles in je lichaam. Je hartslag, ademhaling, spierspanning en spijsvertering kunnen hierdoor worden beïnvloed. Sommige mensen merken dat ze tijdens stressvolle periodes meer buikpijn, diarree of verstopping ervaren.

Andersom kunnen darmklachten ook stress veroorzaken. Misschien ben je onderweg voortdurend bezig met de vraag waar het dichtstbijzijnde toilet is. Of je vermijdt afspraken, reizen of uit eten gaan omdat je bang bent dat je klachten krijgt.

Zo kunnen darmklachten en spanning elkaar over en weer beïnvloeden.

Welke rol speelt voeding?

Sommige mensen merken dat bepaalde voedingsmiddelen hun klachten verergeren. Welke producten dat zijn, verschilt sterk per persoon.

Het kan helpen om tijdelijk bij te houden:

• wat je eet en drinkt;
• wanneer klachten ontstaan;
• hoe je ontlasting verandert;
• hoeveel stress je ervaart;
• hoe je slaapt;
• of er hormonale veranderingen zijn.

Zo kun je mogelijke patronen herkennen.

Schrap niet zomaar steeds meer voedingsmiddelen uit je dieet. Een erg beperkt voedingspatroon kan leiden tot tekorten en kan ervoor zorgen dat eten steeds ingewikkelder of spannender wordt.

Ook een FODMAP-dieet is niet bedoeld om langdurig zonder begeleiding te volgen. Wil je onderzoeken welke rol voeding speelt? Dan kan een diëtist helpen om dit op een verantwoorde en persoonlijke manier te doen.

Wat kun je zelf doen bij PDS?

Er bestaat geen standaardaanpak die voor iedereen hetzelfde werkt. Wel kunnen verschillende gewoontes helpen om meer rust en regelmaat te creëren:

• eet op regelmatige tijden;
• neem de tijd voor je maaltijden;
• kauw rustig;
• drink voldoende;
• beweeg regelmatig;
• zorg voor voldoende slaap en herstel;
• houd tijdelijk bij wanneer klachten toenemen;
• onderzoek welke vormen van ontspanning bij jou passen;
• probeer niet zonder begeleiding allerlei voedingsmiddelen te vermijden.

Het doel is niet om voortdurend met je darmen bezig te zijn. Een dagboek kan tijdelijk helpen om patronen te ontdekken, maar hoeft geen permanente controle te worden.

Welke behandelingen en begeleiding zijn mogelijk?

De behandeling van PDS hangt af van jouw klachten, gezondheid en persoonlijke omstandigheden. Mogelijke vormen van behandeling en ondersteuning zijn:

• voedingsadvies door een diëtist;
• aanpassingen in leefstijl en beweging;
• extra vezels of andere voedingsaanpassingen;
• medicatie in overleg met een arts;
• psychologische begeleiding;
• ontspanningsoefeningen;
• medische of darmgerichte hypnotherapie.

Medische hypnotherapie is iets anders dan toneelhypnose. Tijdens een behandeling wordt gewerkt met gerichte aandacht, ontspanning en suggesties. Darmgerichte hypnotherapie is specifiek ontwikkeld voor mensen met darmklachten en kan bij sommige mensen met PDS helpen om klachten te verminderen.

Welke behandeling passend is, verschilt per persoon. Bespreek dit met je huisarts of een gekwalificeerde behandelaar.

Wanneer moet je naar de huisarts?

Buikpijn en veranderingen in de ontlasting kunnen ook andere oorzaken hebben. Laat klachten daarom beoordelen wanneer ze nieuw zijn, aanhouden, erger worden of je dagelijks functioneren beïnvloeden.

Neem in ieder geval contact op met je huisarts wanneer:

• er bloed bij de ontlasting zit;
• je zonder duidelijke reden gewicht verliest;
• je ontlastingspatroon plotseling sterk verandert;
• je voor het eerst darmklachten krijgt wanneer je ouder bent dan vijftig jaar;
• darmziekten in je familie voorkomen;
• je koorts hebt;
• je ernstige of steeds toenemende pijn hebt;
• je je zorgen maakt over je klachten.

Ga er niet automatisch vanuit dat terugkerende buikklachten PDS zijn. Een arts kan beoordelen of onderzoek nodig is en andere oorzaken uitsluiten.

Begeleiding bij PDS en darmklachten bij Studio Oost West

PDS heeft meestal niet één eenvoudige oorzaak. Voeding, darmgevoeligheid, stress, slaap, beweging en persoonlijke omstandigheden kunnen allemaal invloed hebben.

Daarom kan het zinvol zijn om verder te kijken dan alleen naar wat je eet. Welke factoren verergeren je klachten? Hoeveel spanning ervaar je? Hoe slaap je? En welke ondersteuning sluit aan bij jouw situatie?

Bij Studio Oost West werken meer dan 45 Oosters en Westers opgeleide behandelaars vanuit verschillende disciplines. Bij PDS en andere darmklachten kun je, afhankelijk van jouw hulpvraag, onder andere terecht voor:

• reguliere diëtetiek en voedingsbegeleiding;
• medische en darmgerichte hypnotherapie;
• begeleiding bij stress en spanning;
• acupunctuur en shiatsu bij spijsverteringsklachten;
• orthomoleculaire en leefstijlgerichte begeleiding.

Deze behandelvormen hebben ieder een eigen werkwijze. Een passende aanpak begint daarom altijd met kijken naar jouw persoonlijke klachten, medische situatie en hulpvraag.

Vind je behandelaar bij Studio Oost West. Kom je er niet uit? Vraag een intake aan.